[an error occurred while processing this directive]
tarafýndan Katja Socher <katja(at)linuxfocus.org>
Yazar hakkýnda:
Katja LinuxFocus'un Almanca kýsmýnýn editörüdür. Tux'dan, film ve fotoðraflardan ve denizden
hoþlanýr. Kiþisel sayfasýna buradan ulaþýlabilir.
here.
Türkçe'ye çeviri:
Tuba Civlekoðlu <tubaci(at)be.itu.edu.tr>
Ýçerik:
|
L'heure du Jazz++
Özet:
Jazz, kendi müziðini düzenlemek ve bestelemek için birçok ilginç özellikleri olan bir midi
düzendir.
_________________ _________________ _________________
Yükleme
Jazz++ önceden derlenmiþ paket yada kaynak kodu gibi hazýrdýr. Kaynak kodundan yüklemek
ona ait bir serüvendir. Çünkü yüklemek için gerekli olan hatalý bir wxwin-1.68E
kütüphanesinden yolumuzu bulmaya ihtiyacýmýz var.
Bununla birlikte önceden derlenmiþ açýklamalarý yükleme kolaydýr ve þöyle baþlarýz:
Ýndirmek için
ftp://ftp.jazzware.com/pub/jazz/stable/linux/jazz-bin-4.1.3.tar.gz
jazzware.com 'dan rpm açýklamasýný kullanmaya çalýþmayýn. Sahtedir ve bir tar dosyasýný
yüklemek için sadece yazý düzenini içine alýr. Normal rpm dosyasý ile gelen
avantajlara sahip olamayacaksýn.
1) Bazý dizinlere git ( kiþisel dizinin yada /usr/local/) ve jazz-bin-4.1.3.tar.gz 'yi
aç:
tar zxvf /paketin/bulunduðu/yer/jazz-bin-4.1.3.tar.gz
2) Yazýnýn sonunda bulunan jazz-bin-4.1.3_addon.tar.gz 'yi indir ve tar zxvf
/paketin/bulunduðu/yer/jazz-bin-4.1.3_addon.tar.gz 'yi çalýþtýr.
3) chmod 755 jazz-bin-4.1.3
chmod 644 jazz-bin-4.1.3/jazz.cfg
Eðer üç adýmdan sonra düzenlemiyorsan, her kullanýcý biçimi biraz deðiþtirecektir. Tüm
kullanýcýlar üç adýmla kusurlu bir biçim dosyasý elde ederler. Kullanýcýya göre biçim yoktur.
Þimdi jazz programýna bin/jazz 'dan baþlayalým. "Melodi" üretmek için çalýþan bir ses
sistem düzeni gerekmektedir. Alsa iyi bir tercihtir.
(see the alsa article).
Ayný zamanda kaynaktan yüklemeyi anlatacaðým fakat, bunu yapmak için biraz tecrübeye ihtiyacýn
olacak. Tanýmý burada bulabilirsin >here<
Baþlarken
Örneðin; bilgisayarýnda önceden bulunan bir midi dosyasý yükleyebilirsin(belki, çünkü Rosegarden gibi
bir not edit programýyla yazmýþtýn.) yada bir dýþ midi cihazýndan bazý müzikleri kayýt edersin( jazz
bunun için çok sayýda tercihe sahiptir. Fakat, ne yazýk ki bir dýþ cihaz gibi bir þeye sahip deðilsen
kendi baþýna çalýþtýramazsýn.) yada temiz bir sayfayla baþlayabilirsin.
Jazz, þarkýyý düzenleyebildiði gibi kendi müziðini bestelemeni saðlar.
Her zaman gerekli iki ana pencere vardýr:
birincisi, tüm þarkýnýn yada parçalarýnýn üzerinde çalýþmayý saðlayan track penceresi ve ikincisi,
tek notalarý ve olaylarý düzenlemeyi saðlayan piyano penceresi. Onunla baþlayacaðýmýz
için önce track penceresine bakalým.
Eser Penceresi
Önce
içinde hýz yazan alanýn altýndaki isimsiz alanlardan herhangi birine sol fare ile
týklayýnýz. Yeni bir pencere açýlýr. Burada, seçebileceðin çeþitli belgelerin bir listesini
bulursun.
Gerçekten, çok sayýda farklý belgeler ve ayný zamanda, örneðin kuþ cývýltýsý, telefon sesi,
seabreeze gibi ilginç olan sesler var.
Eser isminin altýna, kendi eserinin ismini vermelisin, bu isim size hangi müzik aleti olduðuna dair
ve ayný zamanda belki, örneðin piyonan,melodin... için sað ve sol el gibi, parçandaki bölümler
hakkýnda bazý bilgiler vermelidir.
Ayrýca, bu pencereye midi kanal yerleþtirirsin. 16 kanal var ve müzik aletlerinin herbirinin
kendi kanalý olmalý.Ýstediðin kanalý seçebilirsin, sadece 10 kanal davullar için ayrýlmýþtýr.
Bunun anlamý, 10 kanal için bir piyano seçtiðin zaman, bir davulun bazý çeþitli seslerini
duyacaksýn demektir. Bu yüzden, eðer davullarý istiyorsan 10 kanal seç, aksi halde diðer
kanallardan herhangi birini seçersin!
Pencereyi tekrar kapadýðýn zaman, daha önce týkladýðýn
alanýn içinde eser ismi göreceksin. M'nin altýnda solda, seçtiðin midi kanalý görebilirsin.
Eðer M'nin üzerine týklarsan, T belli olacak ve sayýlar deðiþecek. T, sana bir eser numarasý
verir.
Prg 'nin altýnda, þimdi bir sayý göreceksin. Seçtiðin müzik aletinin sayýsýdýr.
Prg alanýnýn solundaki küçük alana týkladýðýnda, harflerin P 'den M 'ye S 'ye deðiþir
ve P 'ye geri döner. P playi gösterir. Eðer M 'ye deðiþtirirsen, eser sessizleþir ve sadece
diðer eserlerin hepsini duyarsýn. S bunun tam tersidir. Solonun açýlýmýdýr ve sadece bir
eser çalýnýr. Eðer çok yönlü müzik aletlerine sahipsen ve sadece bir tanesini yada hepsini
duymak istiyorsan, çok kullanýþlýdýr.
Büyük alanda, bazý bar kodlarý gibi yazýlmýþ müziðini göreceksin. Temiz bir sayfayla
baþladýðýn için, track penceresinin araç çubuðundaki önemli tuþlara bakalým: Tuþ için
Piyano Penceresi
Piyano penceresine ulaþmak için,
ya araç çubuðu tuþundaki piyano klavyesine týkla yada eðer belli bir eser için piyano
penceresini istersen, istediðin eserin bar kod alanýnda saðý týkla.
Sol yanda, bir piyano klavyesi görürsün ve eðer fare ile üzerine týklarsan,
ses duyabilirsin. 10 kanalda bir davul seçtiðin takdirde, müzik aleti yerine davul listesini
alacaksýn ve seslerini dinleyebilirsin.(Eðer piyano klavyesinde 10 kanaldaki davul
isimlerinin listesi deðiþmediyse, piyano penceresindeki menüde Ayarlar-->Olaylar 'ý
týklayabilirsin ve " Show drumnames on drumtracks" iþaretleyin.
Saðdaki büyük alan içine notalarý eklemek için(tekrar bakacaðýn bar kodu gibi), ekleme
tuþuna týklamalýsýn (soldan dördüncü araç çubuðu tuþu) ve sonra notalarýn bulunmasýný
istediðin yere týkla. Araç çubuðundaki sonraki dört tuþ, eklediðin notalarýn
ne kadar olduðunu belirler. Fakat, ayný zamanda düzenlemek istediðin notalarýn üzerine
el ile sað týklayarak düzenleyebilirsin ve sonra fareyi basýlý tutarak sürüklemelisin.
Besten için yardým almak için örneðin Rastgele Ana Notalarý kullanabilirsin.
Armoni Tarayýcýsý
Eser penceresine geri dönün. Menüdeki Misc-->Armoni Tarayýcýsý 'ný týklayýn ve
yeni bir pencere açýlýr.
Armoni Tarayýcýsýný kullanmanýn bir yolu, mevcut tonlarýn üzerine týklamak. Beðendiðin tonlarýn
üzerine týklarken, shift tuþunu tutarak yinelenen melodinin içine beðendiðiniz
birini yerleþtirin. Eðer yinelenen melodide tonlarýn üzerine týklarsan, tonlar piyano arabelleðine
baðlanýr. Þimdi piyano penceresine gittiðinde ve solu týkladýðýnda, tonlarý buraya
yerleþtirebilirsin.
Armoni Tarayýcýsýna geri dönün. Eðer Ayarlar-->Midi menüye gidersen, Armoni
Tarayýcýsýndaki tonlarýn akortlarýný deðiþtirebilirsin. Bundan dolayý, alçak veya yüksek
sesli tonlarýn olabilir.
Ayrýca buraya, midi kanal yerleþtirebilirsen, müzik aletleri için Armoni Tarayýcýsý
kullanmalý.(Önemli not: Birçok müzik aletini kullanmak istediðin zaman yerleþmiþ
kanaldaki müzik aletleri gibi hepsi ses çýkaracaktýr.)
Armoni Tarayýcýsýný kullanmanýn bir diðer yolu; önce piyano penceresine bazý tek notalar
yerleþtirmek. Eðer eser penceresinde bu notalarý seçersen ve daha sonra Armoni Tarayýcýsýnda
Düzen-->Çözümle 'yi týklarsan, tek notalar birlikte çalýnabilen bir notaya
dönüþtürülecektir. Yinelenen melodi tonlarýnda görebilirsin ve þarkýna yapýþtýrabilirsin.
Ýstediðin notalarý seçmek için, farenin sol tuþunu týklayýn ve fareyi üzerinde sürün.
Eðer, þimdiki pencerende görünenden daha fazla seçmek istersen, seçerken shift tuþunu tutmalýsýn.
Kaydettikten sonra seçimine devam edebilirsin.
Rastgele Ritim Üreticisi
Eser penceresinde rastgele
ritmin olmasýný istediðin yeri seçin. Misc-->Rastgele Ritim 'i týklayarak
rastgele ritim üreticisini açýn.Öncelikle bir müzik aleti seçmelisin. Sonra pencerede
görebildiðin diðer deðiþkenlerin hepsini yerleþtirebilirsin ve Müzik Aleti-->Üret 'i týklayarak ritmi
oluþturabilirsin. Bundan sonra, bitesiye kadar diðer müzik aletleriyle devam edebilirsin.
Dinleyin. Þahsen, birkaç sefer denenmesi gerektiðini düþünüyorum. Bazen güzel ritim
verir, bazen de vermez. Rastgeledir ama kullanmak için caziptir.
Aslýnda belirttiðin deðiþkenler ihtimallerdir. Örneðin; bu zaman içinde ritim alanýnda
çalýnan bir müzik aleti ihtimalini kesinlikle belirtirsin. Yüksek deðerin anlamý, yüksek
ihtimaldir ve düþük deðerinki düþük ihtimaldir.
Belgelemede, her müzik aletini iki kere belirleme önerilir. Bir defa, birkaç durum için
yüksek ihtimalleri ve bir defa birçok durum için düþük ihtimalleri seçersin. Gerçekten tamamen güzel
sonuç verir.
Ayrýca, farklý davullarda la notasýný beraber çalmak için, müzik aleti
grubunu belirleyebilirsin. Rastgele ritim üreticisini, diyalog kutusunun saðýnda
görebilirsin. Not: Dinleyiciden önce bir yardýmcý belirlemelisin.
Rastgele Arpej Üreticisi
Bu ana notayý kullanmayý ilginç
buluyorum. Bir arpej, bir seferde bir nota çalan ton olarak tanýmlanabilir. Diðer ifadeyle,
bir tonun bütün notalarýný çalýnmasý yerine,
hemen diðerinden sonra bir diðeri ayrý ayrý çaldýrýlýr. Bazen, gerçekten güzel
sesler verir! Özellikle, önce tonu diðer tracke kopyalanmasýný beðeniyorum öyleki,
tonlu ve arpejli bir eserim var. Genellikle, güzel ses çýkar!
Þimdi bunlarýn doðrultusunda çalýn. Gerçekten, kolaylýkla oluþturabileceðin güzel sesler ve ritimler
sizi þaþýrtacak.
Þimdi, müziðin bir bölümüne sahipsin, bazý kýsýmlarý düzenlemek isteyebilirsin:
Müziðinin Düzenlenmesi
Jazz++ 'da, beðendiðin müziðin parçalarýný düzenlemek için gerçekten birçok imkan var ve
burada hepsini tartýþmayacaðýz. Onun için birkaç tanesine bakalým:
Ekleme ve Tekrarlama
Eðer, parçanýn ortasýnda bir yere bazý notalarý eklemek istiyorsan ve bunun için çok yere
ihtiyacýn varsa, kesip yapýþtýrarak diðer notalarla yer deðiþtirebilirsin. Önce týklayýn
ve taþýmak istediðin notalarý seçmek için farenin sol tuþunu sürükleyin, sonra
menüde kese týklayýn. Þimdi yapýþtýra týkladýðýnda ve fareni trackin üzerine hareket
ettirdiðinde bir ok göreceksin. Eðer sola týklarsan, bu yere yapýþtýrýlýr.
Eðer bir
kýsmýnýn tekrarlanmasýný istersen, biraz önce yapýlanlarýn aynýsýný yapýn, kesme yerine
kopyalamaya týklayýn.
Bir þeylerin tekrarlanmasýnýn diðer yolu, kopya etmeyi kullanmaktýr. Önce kopya etmek
istediðin yeri seçin. Sonra, eser penceresinde Düzenle-->Kopya Etme. Þimdi kopyalamanýn baþlamasýný
istediðin yeri týklamalýsýn. Bir diyalog kutusu açýlýr. Onu kapadýktan sonra, kopya
etmenin bitmesini istediðin yeri týklamalýsýn. Eðer "Tekrar Kopya" 'yý iþaretlediysen,
seçilen kýsým amaçlanan geniþliði doldurmak için tekrarlanacaktýr. Eðer "Yer Ekleme"
iþaretlendiyse, müziðin diðer kýsýmlarý, yeni müzik için saðdaki yerle yer
deðiþtirilir.
Ayrýca, örnek gibi kýsmý kaydederek, diðer þarkýdan bir kýsýmý yeni þarkýya
ekleyebilirsin.(Dosya-->Örneði Kaydet) Ve sonra Dosya-->Örneði Yükle ile yeni
þarkýya eklenir.
Bir þeyleri silmek için, Düzenle-->Sil 'e gidebilirsin. Diyalog kutusunda,
silinen yer boþ bir alan býrakmaya yada saðdan müzik aralýðýný doldurmak için hareket
etmeye karar verebilirsin.
Sýrasýný Deðiþtirme
Müziðinin parçalarýnýn sýrasýný deðiþtirmek istiyorsan, önce onlarý seçmelisin, sonra
eser penceresinde Düzenle-->Sýrasýný Deðiþtir 'meye gitmelisin.
Sýrasýný deðiþtirmenin diðer yolu, Armoni Tarayýcýsýný kullanmaktýr. Beðendiðin bazý tonlarý
seçebilirsin. Sonra, eser penceresinde sýrasýný deðiþtirmek istediðin müziðinin
kýsýmlarýný seçersin. Ve Armoni Tarayýcýsýnda Düzen-->Sýrasýný Deðiþtir 'i týklayýn.
Müziðinin parçasýndaki notalarýn, tonlarýn sesleri ile sýrasý deðiþtirilecektir.
Tempo Ayarý
Çalýnmasýyla, baðlý olduðu hýzla, müzikteki parçalarýn çýkardýðý farklý sesler
sizi þaþýrtacaktýr. Hýzý ayarlamak için eser penceresine gidin. Burada hýz
alanýný görürsün. Farenin sað tuþunu týklamak hýzý azaltacaktý, solu týklamak
hýzý yükseltecektir.
Þarkýndaki sadece bazý kýsýmlarýn hýzýný deðiþtirmek için, Piyano penceresinde
Misc-->Tempoyu Düzenle 'yi týklayýn. Görünen notalarýn altýnda yeni bir alan görebilirsin.
Burada, fareni istenilen tempo deðiþikliðine sürükleyebilirsin.(Bazý nedenlerden ötürü; bazen,
doðru çalýþmasý için Apply 'i týkladýktan sonra Misc-->Düzenle 'yi týklamalýsýn.)
Seslerin Deðiþimi
Piyano penceresinde Misc-->Sesleri Düzenle 'yi týklayýn. Müziðinin bazý kýsýmlarýndaki
tempo deðiþimi lie benzer çalýþýr. Görünen notalarýn altýnda yeni bir alan
göreceksin ve fareni istenilen ses deðiþikliðine sürükleyebilirsin.
Kreþendo/Dekreþendo
Bunun için, Piyano penceresinde hýz düðmesi Misc-->Hýz Düzenle 'yi kullanýrsýn.
Eðer yaptýðýn deðiþiklikleri beðenmezsen, kesinlikle açma tuþunu týklayarak
açabilirsin.(MÝsc-->Aç)
Umarým, Jazz++ hakkýnda bazý fikirler elde ettin ve dolayýsýyla çalmak için
beklemeyebilirsin! Guitar board, random shuffle generator... gibi keþfedeceðin birçok
baþka özellikler var ama kendin denemen keyifli olacaktýr.
Eðlen ve hoþlan!
Kaynaklar
Yardým tuþuna týkladýðýn zaman, programýn çok güzel belgeleri olur. Ayrýca buralardan da
araþtýrabilirsin.
Bu yazý için görüþ bildiriminde bulunabilirsiniz
Her yazý kendi görüþ bildirim sayfasýna sahiptir. Bu sayfaya yorumlarýnýzý yazabilir ve diðer okuyucularýn yorumlarýna bakabilirsiniz.
2002-09-23, generated by lfparser version 2.31